آموزش نور مخفی در سقف کناف: اندازهٔ شیار، اجرای لبه و نصب نوار

کدام شکل از نور مخفی، کارِ شماست

چهار شکل رایج وجود دارد و انتخاب میانشان دو چیز را تعیین می‌کند: کدام سطح باید صاف و تمیز پرداخت شود، و چند «لبهٔ آزاد» ساخته می‌شود، یعنی چند لبه که به هیچ دیواری تکیه ندارد و بار خودش را از آویز می‌گیرد. هر لبهٔ آزاد یک ردیف آویز مستقل می‌خواهد، پس تعداد ردیف‌های آویز لبه با تعداد لبه‌های آزاد برابر است.

در مقطع‌های زیر ببینید نوار در هر شکل کجا نشسته و پیکان نور به کدام سطح می‌خورد؛ همان سطح، «سطح نورگیر» است.

شکل شیار	سطح نورگیر	لبهٔ آزاد	چه چیزی به کار اضافه می‌کند
پیرامونی رو به سقف	سقف اصلی یا میدان سقف کاذب بالاتر	یک لبه، دور تا دور اتاق	ساده‌ترین حالت و مناسب اولین کار
دوطرفه یا جزیره‌ای	سقف بالای هر دو طرف جزیره	دو لبه، بدون تکیه به دیوار	دو ردیف آویز و دو قاب لبهٔ مستقل
رو به دیوار	خود دیوار	یک لبه، در فاصله از دیوار	صافی دیوار به اندازهٔ صافی سقف اهمیت پیدا می‌کند
روی باکس	سقف بالای باکس	یک یا دو لبه، روی بدنهٔ باکس	شیار باید از ابتدا در طرح باکس دیده شود

رایج‌ترین حالت، شیار پیرامونی است. در این حالت سطح نورگیر یا خود سقف بتنی گچ‌شده است یا میدانی از سقف کاذب که بالاتر بسته می‌شود. اگر سطح نورگیر سقف قدیمی باشد، صافی‌اش را پیش از تصمیم بسنجید: شمشه را روی سقف بگذارید و از کنار، با نور مورب یک چراغ‌قوه، زیر آن را نگاه کنید. سقفی که موج دارد، همان موج را زیر نور شیار به همهٔ اتاق نشان می‌دهد و اصلاحش پس از ساخت شیار گران است.

اندازه‌های شیار و آنچه هرکدام تعیین می‌کند

شیار از یک کف، یک لبهٔ ایستاده و فضایی تا سطح نورگیر ساخته می‌شود. چهار اندازه کار را درست یا غلط می‌کنند و هیچ‌کدام عدد ثابت ندارند؛ هرکدام شرطی دارند و یک آزمون که حکم نهایی را می‌دهد.

اندازه	چه چیزی را کنترل می‌کند	شرط	اگر اشتباه باشد چه دیده می‌شود
فاصلهٔ لبه تا سطح نورگیر	یکدستی نور روی سطح	پهنای سطح نورگیر و داشتن یا نداشتن درپوش مات	قوس‌های روشن و تکرارشونده بالای نوار
بلندی لبه نسبت به نوار	پنهان ماندن منبع	بلندترین و دورترین نقطه‌ای که چشمی در آن قرار می‌گیرد	دیده شدن نوار، یا خط سایهٔ تیز روی سطح نورگیر
پهنای آزاد شیار	جا شدن پروفیل و کابل و دسترسی بعدی	ابعاد پروفیل نوار و رسیدن دست به داخل	تعویض نوار بدون بریدن سقف ممکن نیست
عقب‌نشینی نوار از لبه	نرمی مرز روشنایی	همان خط دید و همان درپوش	خط تیز روشن روی سطح نورگیر

در مقطع زیر، خط دید را دنبال کنید: خطی که از چشم بیننده تا لبه کشیده می‌شود باید از بالای نوار بگذرد و به خود نوار نخورد. اندازهٔ فاصلهٔ لبه تا سطح نورگیر هم از بالای لبه گرفته می‌شود، نه از کف شیار.

فاصلهٔ لبه تا سطحی که نور می‌گیرد

نور از نوار با زاویه بیرون می‌آید و برای باز شدن به فاصله احتیاج دارد. اگر سطح نورگیر باریک باشد و نوار «درپوش مات» داشته باشد، یعنی پوشش شیری‌رنگی که نور تک‌تک دیودها را در هم می‌آمیزد، حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر فضای آزاد بالای نوار کافی است. اگر میدان نورگیر پهن باشد یا نوار درپوش نداشته باشد، این فاصله به حدود ۱۵ تا ۲۵ سانتی‌متر می‌رسد.

هر سانتی‌متر اضافه دو اثر دارد: نور روی سطح یکدست‌تر می‌شود و سقف پایین‌تر می‌آید. به همین دلیل این عدد را پیش از خط تراز انتخاب می‌کنید و نه بعد از آن.

عددی که در بازار به‌صورت قاعدهٔ ثابت تکرار می‌شود، همان ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر برای هر کاری است. تصوری که این خطا را می‌سازد این است که فاصله یک عدد استاندارد دارد؛ در عمل فاصله تابع پهنای سطحی است که باید روشن شود، و نتیجهٔ انتخاب غلط، قوس‌های روشنی است که فقط بعد از روشن شدن چراغ دیده می‌شوند و بعد از بستن سقف هم قابل اصلاح نیستند.

بلندی لبه و آزمون خط دید

لبه برای پنهان کردن نوار ساخته می‌شود و اندازه‌اش از روی چشم بیننده تعیین می‌شود، نه از روی نوار. «خط دید» خطی است که از بالاترین و دورترین جایی که چشمی در آن قرار می‌گیرد تا بالای لبه کشیده می‌شود.

در اتاقی که هیچ نقطهٔ ایستادن بالاتر از صفحهٔ لبه ندارد، بالای نوار هم‌تراز لبه بماند. در اتاقی که پله، نیم‌طبقه یا بالکن داخلی دارد، لبه حدود ۲ تا ۳ سانتی‌متر از نوار بالاتر گرفته می‌شود. لبهٔ بلندتر از لازم، بخشی از نور را می‌گیرد و روی سطح نورگیر یک خط سایهٔ تیز می‌سازد.

آزمون را روی کاغذ انجام دهید: مقطع شیار را با اندازهٔ واقعی رسم کنید، ارتفاع چشم یک آدم ایستاده را در دورترین گوشهٔ اتاق روی همان نقشه بگذارید، و خطی از آن نقطه تا بالای لبه بکشید. اگر خانه پلهٔ داخلی دارد، همین خط را یک بار دیگر از ارتفاع چشم کسی که روی پلهٔ میانی ایستاده بکشید. نوار باید زیر هر دو خط بماند.

پهنای شیار و جای نوار در آن

پهنای آزاد شیار باید سه چیز را جا بدهد: پروفیل نوار، کابلی که به آن می‌رسد، و دست شما برای روزی که نوار عوض می‌شود. حدود ۶ تا ۸ سانتی‌متر برای نوارهای رایج جواب می‌دهد، اما عدد را با آزمون دست بسنجید: پروفیل را داخل شیارِ ساخته‌شده بگذارید و ببینید دست با انگشتان باز تا کف شیار می‌رسد یا نه.

نوار یا روی کف شیار می‌نشیند یا روی وجه داخلی لبه، و در هر دو حالت رو به سطح نورگیر است و هرگز رو به اتاق. فاصلهٔ آن از لبه حدود ۳ تا ۴.۵ سانتی‌متر گرفته می‌شود و رقم دقیق را آزمون موقت نور تعیین می‌کند؛ نوار نزدیک‌تر به لبه مرز روشنایی را تیز می‌کند و نوار عقب‌تر از حد، از بالا دیده می‌شود.

شکل و ابعاد نوار و پروفیل را پیش از قاب‌بندی از کسی بگیرید که روشنایی را تعیین می‌کند. پهنای شیار از این ابعاد بیرون می‌آید و بعد از بستن قاب تغییر نمی‌کند.

وقتی شیار به دیوار یا گوشه می‌رسد

شیار پیرامونی در چهار گوشهٔ اتاق می‌چرخد و نوار باید در گوشه هم بی‌وقفه ادامه پیدا کند؛ هر چند سانتی‌متر نوارِ جاافتاده، یک گوشهٔ تاریک روی سطح نورگیر می‌سازد که از هر جای اتاق دیده می‌شود.

شیاری که به یک دیوار انتهایی می‌رسد، درست پیش از آن تمام شود و به دیوار نچسبد، وگرنه نور به‌جای محو شدن با یک خط قطع تیز تمام می‌شود. در گوشهٔ داخلی هم حدود ۳۰ سانتی‌متر فاصله نگه دارید تا نور دو بازوی شیار روی هم نیفتد و لکهٔ پرنور نسازد.

پیش از خط تراز: آنچه باید روی کاغذ بسته شود

ارتفاع سقف کاذب پیش از زدن خط تراز تعیین می‌شود و بعد از بستن سازه عوض نمی‌شود. شیار بخشی از همین ارتفاع را می‌خورد، پس تصمیم‌هایش پیش از اولین علامت روی دیوار گرفته می‌شود.

ارتفاع شیار پیش از خط تراز: تا وقتی فاصلهٔ لبه تا سطح نورگیر و بلندی لبه معلوم نشده، خط تراز سقف را نزنید. بعد از بستن آویز و سازه، تنها راه اصلاح ارتفاع، باز کردن همان سازه است.

1. شکل و ابعاد نوار و پروفیل آن را از تعیین‌کنندهٔ روشنایی بگیرید.
2. مقطع شیار را با اندازهٔ واقعی روی کاغذ یا روی دیوار رسم کنید.
3. خط دید را روی همان مقطع بکشید و بلندی لبه را قطعی کنید.
4. عمقی را که شیار از سقف می‌خواهد جمع بزنید: ضخامت قاب و پنل کف شیار، به‌علاوهٔ بلندی لبه، به‌علاوهٔ فاصلهٔ لبه تا سطح نورگیر.
5. همین عدد را با قاعدهٔ ارتفاع آویزگیری مقایسه کنید: ارتفاع سقف کاذب از بلندترین چیزی که باید از بالای آن عبور کند، به‌علاوهٔ فضای لازم برای دست بردن و بستن، به‌علاوهٔ ارتفاع کار آویز به دست می‌آید. هرکدام بزرگ‌تر شد، همان حاکم است.
6. دو تراز را روی نقشه معلوم کنید: تراز زیر لبه و تراز سطح نورگیر.
7. جای درایور را در نقطه‌ای قابل‌دسترس و خارج از تماس با پنل، به‌همراه «دریچهٔ بازدید» و «نقطهٔ تغذیه»، یعنی جایی که کابل به نوار می‌رسد، روی پلان بگذارید.
8. یک تکه نوار و تغذیهٔ موقتش را برای آزمون پیش از درزگیری هماهنگ کنید.

برای اتاقی با کانال کولر در مسیر سقف، این جمع زدن چنین پیش می‌رود. فرض کنید شیار پیرامونی با لبه‌ای هم‌تراز نوار و فاصلهٔ ۱۵ سانتی‌متر تا سقف بتنی ساخته می‌شود: قاب و پنل کف شیار حدود ۵ سانتی‌متر و بلندی لبه حدود ۵ سانتی‌متر می‌گیرد و با ۱۵ سانتی‌متر فضای نور، نوار باید ۱۵ سانتی‌متر پایین‌تر از سقف بنشیند و زیر لبه ۲۵ سانتی‌متر پایین‌تر از سقف تمام شود. حالا اگر کانال کولر ۲۰ سانتی‌متر ارتفاع داشته باشد و با فضای دست و ارتفاع آویز ۳۰ سانتی‌متر بخواهد، عدد بزرگ‌تر همان ۳۰ سانتی‌متر است و شیار داخل ارتفاعی که کانال تحمیل کرده جا می‌شود. این اعداد نمونه‌اند و جای اندازه‌گیری کار خودتان را نمی‌گیرند.

ابزار و مصالحی که شیار به سقف اضافه می‌کند

ابزار و مصالح سقف کاذب سر جای خودشان‌اند. شیار این‌ها را اضافه می‌کند:

• قطعه‌های سازه برای قاب لبه، از همان خانوادهٔ سازهٔ سقف: سازهٔ F۴۷ و رانر UD۲۸ یا نبشی L۲۵.
• «نبشی انتهایی»، برای پوشاندن لبهٔ بریدهٔ صفحه در بالای لبهٔ ایستاده.
• «محافظ گوشه»، برای گوشهٔ بیرونی شیار که در دسترس ضربه است.
• «پروفیل آلومینیومی» نوار به‌همراه گیره یا پیچ نصبش، و درپوش مات آن.
• دریچهٔ بازدید، به اندازه‌ای که درایور از آن بیرون بیاید.
• رنگ سفید مات برای داخل شیار.
• ریسمان رنگی و شمشهٔ بلند، برای کنترل صافی لبه در تمام طول.
• یک تکه نوار با تغذیهٔ موقت، برای آزمون نور.

مقدار پنل و سازه از همان شمارشی بیرون می‌آید که برای سقف انجام می‌دهید. آنچه شیار جداگانه می‌خواهد، طول‌های خطی است: پروفیل نوار، نبشی انتهایی و محافظ گوشه، هرکدام به اندازهٔ محیط لبه.

اجرای شیار نور مخفی، گام‌به‌گام

کار شیار در دل کار سقف انجام می‌شود و نه بعد از آن. هرجا در گام‌های زیر به سقف پایه می‌رسیم، فقط نقطهٔ اتصال گفته می‌شود و روش خود سقف همان است که در صفحهٔ سقف کاذب آمده است.

دو خط تراز و ردیف آویز لبه

1. تراز زیر لبه را با تراز لیزری روی چهار دیوار منتقل کنید و با ریسمان به هم وصل کنید.
2. تراز سطح نورگیر را، اگر میدان بالاتری از سقف کاذب ساخته می‌شود، به همان روش روی دیوارها بزنید.
3. خط لبه را روی سقف اصلی بیندازید، یعنی همان خطی که لبهٔ ایستاده زیر آن قرار می‌گیرد.
4. آویزهای میدان سقف را با فاصلهٔ ۶۵ تا ۷۵ سانتی‌متر از هم، بسته به نوع آویز، علامت بزنید.
5. یک ردیف آویز جداگانه در امتداد خط لبه بگذارید.

فاصلهٔ اولین آویز و اولین سازه از لبه کمتر از فاصلهٔ میان دو آویز میانی گرفته می‌شود. تا وقتی عدد مجاز همان سیستم در دست نیست، فاصلهٔ آخرین آویز تا لبهٔ آزاد را بیش از حدود ۳۰ سانتی‌متر نگیرید. این عدد یک حد محافظه‌کارانه است و عدد قطعی را باید از برگهٔ فنی همان ساختاری خواند که اجرا می‌کنید.

در پلان زیر ببینید ردیف آویز روی خط لبه نشسته است و نه روی خط میانی میدان؛ همین ردیف است که لبه را از افتادن نگه می‌دارد.

زیرسازی مستقل لبه

پشت هر وجه شیار یک قطعهٔ سازه می‌نشیند: زیر لبه، روبه‌روی لبه، کف شیار و لبهٔ ایستاده. هیچ وجهی با لبهٔ صفحهٔ وجه دیگر نگه داشته نمی‌شود.

1. سازهٔ زیر خط لبه را روی ردیف آویز ببندید.
2. قطعه‌های قائم قاب لبه را با فاصلهٔ حداکثر ۵۰ سانتی‌متر از هم نصب کنید؛ این عدد برای پنل ۱۲.۵ میلی‌متری است و اگر کار الزام حریق دارد، به ۴۰ سانتی‌متر می‌آید.
3. سازهٔ کف شیار را به همین قطعه‌های قائم ببندید.
4. سازهٔ لبهٔ ایستاده را جداگانه اجرا کنید.
5. ریسمان را در تمام طول لبه بکشید و صافی قاب را کنترل کنید. هیچ درز نوری میان ریسمان و قاب نباید بماند.

لبه‌ای که فقط با نوار باریکی از صفحه ساخته شده باشد، در طول چند متر موج برمی‌دارد و در گوشه‌ها ترک می‌خورد. باوری که این خطا را می‌سازد این است که یک نوار باریک صفحه به‌اندازهٔ کافی سفت است؛ در عمل صفحه فقط پوشش است و سفتی از قاب می‌آید.

مسیر کابل و جای درایور، پیش از بستن پنل

«درایور» قطعه‌ای است که برق شهر را به ولتاژ کار نوار تبدیل می‌کند و در بازار «ترانس» یا مبدل هم نامیده می‌شود. درایور زودتر از خود نوار از کار می‌افتد، پس جایش پیش از بستن پنل تعیین می‌شود.

1. مسیر کابل را از درایور تا هر نقطهٔ تغذیه، دور از خط پیچ‌ها، عبور دهید.
2. سر هر کابل را با چند ده سانتی‌متر طول اضافه داخل شیار رها کنید.
3. درایور را روی قاب یا سازهٔ اصلی ثابت کنید و نه روی پنل.
4. دریچهٔ بازدید را در همان سطحی بگذارید که درایور پشت آن است و فضای آزاد دور درایور را حفظ کنید.
5. اتصال نهایی به برق شهر را به برق‌کار بسپارید.

مدار خاموش بماند: تا پایان پنل‌کاری، مدار این کابل‌ها را قطع نگه دارید و مسیرشان را از خط پیچ‌ها فاصله بدهید. پیچ پانل به‌راحتی از کابل رد می‌شود و این اتفاق تا لحظهٔ برق‌دار شدن مدار معلوم نمی‌شود.

درایور پشت دریچه، نه پشت صفحه: هیچ باری از پنل سقف گرفته نمی‌شود و هیچ قطعهٔ برقی پشت صفحهٔ بسته نمی‌ماند. درایوری که پشت پنل مهروموم شود، با اولین خرابی یعنی بریدن سقف.

پنل‌کاری وجوه شیار

1. وجه زیر لبه را ببندید.
2. وجه روبه‌روی لبه را ببندید.
3. کف شیار را ببندید.
4. لبهٔ ایستاده را در آخر ببندید.
5. پیچ‌ها را روی همهٔ وجوه با فاصلهٔ ۱۷ سانتی‌متر بزنید.
6. هر پیچ را حدود ۱ میلی‌متر پایین‌تر از سطح پنل بنشانید، بدون آنکه کاغذ روکش پاره شود.
7. پیچ را نزدیک‌تر از حدود ۱ سانتی‌متر به لبهٔ پنل نزنید.
8. درز نوارهای بریده‌شده را جابه‌جا بچینید تا درز روی گوشهٔ شیار نیفتد.
9. نبشی انتهایی را روی لبهٔ بریدهٔ بالای لبهٔ ایستاده بگذارید و محافظ گوشه را روی گوشهٔ بیرونی بزنید.

فاصلهٔ پیچی که در بسیاری از راهنماها برای سقف تکرار می‌شود، ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر است. آن عدد به دیوار تعلق دارد؛ روی سقف و روی هر وجه شیار، که خودش بخشی از سقف آویخته است، فاصلهٔ ۱۷ سانتی‌متر است. نتیجهٔ فاصلهٔ بازتر، لبه‌ای است که بین دو پیچ از قاب جدا می‌شود و بعد از رنگ، ترک باریکی در امتداد گوشه نشان می‌دهد.

آزمون موقت نور، پیش از درزگیری

تا پیش از درزگیری، هنوز می‌توان جای نوار، زاویهٔ پروفیل و درپوش را عوض کرد و حتی نواری از صفحه به بلندی لبه اضافه کرد. فاصلهٔ لبه تا سطح نورگیر دیگر قابل تغییر نیست. به همین دلیل آزمون همین‌جا انجام می‌شود.

1. تکهٔ نوار را با پروفیل و درپوشش در جای واقعی‌اش بگذارید.
2. اتاق را تاریک کنید و نوار را روشن کنید.
3. از وسط اتاق به سطح نورگیر نگاه کنید و ببینید نور یکدست پخش شده یا قوس‌های تکرارشونده ساخته است.
4. مرز روشنایی نزدیک لبه را ببینید و ببینید شیب ملایم است یا خط تیز.
5. از همان نقطه‌هایی که خط دید را از آن‌ها کشیدید، نگاه کنید و مطمئن شوید خود نوار دیده نمی‌شود.
6. هر سه نتیجه را پیش از اولین لایهٔ بتونه اصلاح کنید.

در تصویر زیر، فرق سه وضعیت را ببینید: شیب ملایم و یکدست نور، قوس‌های تکرارشونده بالای نوار، و لبهٔ تیز روشنایی.

آنچه با متن منتقل نمی‌شود، همین قضاوت چشمی است: اینکه نور روی سقف «به‌اندازهٔ کافی» یکدست شده یا نه، و اینکه یک لبهٔ چندمتری را چطور در تمام طول صاف نگه دارید. این دو با دیدن و تکرار زیر نظر کسی جا می‌افتد که خطا را در همان لحظه می‌گیرد. دورهٔ آموزش کناف‌کاری مدرس ساخت شیار نور مخفی را هم پوشش می‌دهد.

درزگیری و پرداخت سطحی که نور می‌گیرد

درزگیری شیار همان درزگیری سقف است. آنچه فرق می‌کند، درجهٔ پرداختی است که سطح نورگیر می‌خواهد.

سطحی که نور می‌گیرد، Q4: نور شیار با زاویهٔ تند روی سطح نورگیر می‌لغزد و همان نور مورب است که درجهٔ Q4 برای آن تعریف شده است، یعنی افزون بر Q3، کل سطح با لایه‌ای نازک پوشانده شده. این درجه برای رنگ براق، پوشش صاف، و هر سطحی که نور مورب می‌گیرد لازم است.

1. پرداخت سطح نورگیر را تا درجهٔ Q4 ادامه دهید.
2. داخل شیار را با رنگ سفید مات بپوشانید تا بازتاب نور یکدست بماند و تصویر براق نوار روی دیوارهٔ شیار نیفتد.
3. همهٔ سنباده و گردگیری را پیش از آوردن نوار تمام کنید.

خطایی که بیشترین شکایت را می‌سازد همین است: سطح زیر دست صاف است و زیر چراغ اتاق بی‌عیب دیده می‌شود، اما شب که فقط نور شیار روشن باشد، خط هر درز سایه می‌اندازد. باوری که آن را می‌سازد این است که صاف بودن سطح یعنی تمام بودن کار؛ در حالی که درجهٔ لازم را نوعی از نور تعیین می‌کند که قرار است روی سطح بتابد.

نشاندن نوار در شیار

1. صبر کنید رنگ کاملاً خشک شود.
2. سطح نصب را از گرد پاک کنید.
3. پروفیل آلومینیومی را با گیره یا پیچ خودش به کف شیار یا به وجه داخلی لبه ببندید.
4. نوار را داخل پروفیل بخوابانید، با همان عقب‌نشینی تأییدشده در آزمون موقت.
5. نوار را در گوشه‌ها پیوسته نگه دارید.
6. سر نوار را به نقطهٔ تغذیه برسانید و اتصال را به برق‌کار بسپارید.

نه روی گچ، نه پیش از رنگ: نوار هیچ‌وقت مستقیم روی سطح گچی یا رنگ‌خورده چسبانده نمی‌شود. پروفیل آلومینیومی هم گرمای نوار را می‌برد و هم خط نور را صاف نگه می‌دارد، و خودش مکانیکی بسته می‌شود.

نواری که با برچسب پشتش روی رنگ نشسته باشد، بعد از چند ماه گرما و گرد از سطح جدا می‌شود و آویزان می‌ماند. فرضی که این کار را می‌سازد این است که برچسب پشت نوار برای همین نصب ساخته شده؛ آن برچسب برای نگه داشتن نوار روی یک سطح فلزی خنک در نظر گرفته شده است و نه روی گچ گرم‌شده.

وقتی شکل شیار فرق می‌کند

سه شکل دیگر همان گام‌های بالا را دارند و فقط در چند نقطه فرق می‌کنند. آنچه در ادامه می‌آید، همان نقاط است.

شیار دوطرفه و جزیرهٔ معلق

جزیرهٔ معلق دو لبهٔ آزاد دارد و به هیچ دیواری تکیه نمی‌کند. پس هر لبه ردیف آویز خودش و قاب لبهٔ خودش را می‌خواهد، و اندازه‌های شیار برای هر دو طرف جداگانه کنترل می‌شود.

سطح نورگیر در این حالت سقف بالای هر دو طرف جزیره است و هر دو باید تا درجهٔ Q4 پرداخت شوند. خط دید را هم از دو طرف اتاق بکشید، چون بیننده‌ای که از یک سمت چیزی نمی‌بیند، ممکن است از سمت دیگر نوار را ببیند.

شیار رو به دیوار

در این حالت شکافی میان لبهٔ سقف و دیوار باز می‌ماند و نور روی خود دیوار می‌ریزد. دیوار سطح نورگیر است و همان درجهٔ پرداخت را می‌خواهد که برای سقف گفته شد.

فاصلهٔ نوار از دیوار را با آزمون موقت تعیین کنید. هرچه نوار به دیوار نزدیک‌تر باشد، نور مورب‌تر می‌تابد و هر ناصافی دیوار را بیرون می‌کشد؛ روی دیوار گچی قدیمی، این فاصله باید بیشتر باشد.

شیار روی باکس

«باکس» جعبه‌ای است که دور کانال، لوله یا تیر بیرون‌زده ساخته می‌شود. اگر روی آن شیار نور اجرا می‌شود، شیار باید از ابتدا در طرح باکس دیده شود، چون عمق شیار و بلندی لبه ابعاد خود باکس را عوض می‌کنند.

اندازه‌ها، زیرسازی لبه، مسیر کابل، آزمون نور و نشاندن نوار همان است که برای شیار پیرامونی گفته شد. روش ساختن خود باکس، از زیرسازی تا گوشه‌سازی، در ساختن باکس دور کانال و تیر آمده است.

آزمون درستی: از کجا بفهمید شیار درست درآمده

بخشی از نتیجه پیش از درزگیری دیده می‌شود، بخشی شب اول، و بخشی ماه‌ها بعد.

پیش از درزگیری:

• ریسمان را در تمام طول لبه بکشید. لبه نباید از ریسمان فاصله بگیرد.
• کف دست را روی لبه فشار دهید. لبه نباید حرکت کند و صدای خالی ندهد.
• روی سر پیچ‌ها دست بکشید تا از نشستن همه زیر سطح مطمئن شوید.
• سر کابل‌ها را در هر نقطهٔ تغذیه پیدا کنید و طول اضافه‌شان را کنترل کنید.
• دریچهٔ بازدید را باز کنید و ببینید درایور از آن بیرون می‌آید.

با نور روشن، در اتاق تاریک:

• سطح نورگیر را نگاه کنید. نور باید یکدست پخش شده باشد و قوس نداشته باشد.
• مرز روشنایی نزدیک لبه نباید خط تیز بسازد.
• از هر نقطه‌ای که در اتاق می‌ایستید، خود نوار نباید دیده شود.
• گوشه‌ها باید به‌اندازهٔ بقیهٔ مسیر روشن باشند.
• انتهای مسیر باید به روشنی ابتدای آن باشد.

بعد از اولین دورهٔ گرمایش یا سرمایش ساختمان:

• گوشه‌های لبه را از نزدیک ببینید. ترک موییِ ناشی از حرکت ساختمان در همین دوره خودش را نشان می‌دهد.
• نوار را در پروفیل کنترل کنید و ببینید جابه‌جا نشده است.

خطاهایی که فقط بعد از روشن شدن چراغ پیدا می‌شوند

الگوی نور روی سطح نورگیر معمولاً می‌گوید کدام اندازه یا کدام گام اشتباه بوده است.

قوس‌ها و موج‌های روشن روی سقف

نشانه: رشته‌ای از قوس‌های روشن و تکرارشونده روی سطح نورگیر، درست بالای نوار.

علت: فاصلهٔ کم لبه تا سطح نورگیر، یا نواری که درپوش مات ندارد و نور تک‌تک دیودهایش جدا می‌رسد.

باور پشت آن: اینکه ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر برای هر سقفی قاعده است.

آزمون: فاصلهٔ بالای نوار تا سطح نورگیر را اندازه بگیرید و ببینید نوار درپوش دارد یا نه.

اقدام: درپوش مات یا پروفیل عمیق‌تر اضافه کنید. فاصله بعد از ساخت تغییر نمی‌کند، پس این اصلاح تنها راه در دسترس است.

خط تیز نور یا نوار سایه روی سقف

نشانه: مرز روشنایی به‌جای محو شدن، با یک خط تیز تمام می‌شود، یا نوار سایه‌ای موازی لبه روی سطح می‌افتد.

علت: نوار بیش از حد به لبه نزدیک است، یا لبه بلندتر از لازم جلوی نور را گرفته است.

تصور پشت آن: اینکه هرچه لبه بلندتر باشد، کار تمیزتر پنهان می‌شود.

آزمون: نوار را موقتاً چند سانتی‌متر عقب ببرید. اگر خط نرم شد، علت همین بوده است.

اقدام: جای نوار را در پروفیل عقب‌تر یا بالاتر ببرید.

خود نوار از گوشه‌ای از اتاق پیداست

نشانه: از یک نقطهٔ معین، مثلاً از پله یا از انتهای اتاق، خود نوار دیده می‌شود.

علت: لبه برای بلندترین یا دورترین چشم کوتاه است.

فرضی که آن را می‌سازد: اینکه لبهٔ هم‌تراز نوار آن را از همه‌جا پنهان می‌کند.

آزمون: از همان نقطه بایستید و خط دید را تا لبه دنبال کنید.

اقدام: جای نوار را پایین‌تر یا عقب‌تر بیاورید، یا نواری از صفحه به بلندی لبه اضافه کنید.

سایهٔ درزها روی سطح روشن‌شده

نشانه: خط درزها فقط وقتی نور شیار روشن است، به شکل سایه‌های باریک موازی دیده می‌شود.

علت: سطح نورگیر به درجهٔ Q4 نرسیده است.

تصور نادرست همراه آن: اینکه سطحی که زیر دست و زیر چراغ اتاق صاف است، تمام شده است.

آزمون: چراغ اتاق را خاموش کنید و سطح را فقط با نور شیار، از کنار، ببینید.

اقدام: لایهٔ نازک سراسری روی سطح بکشید و دوباره رنگ کنید.

گوشهٔ تاریک یا لکهٔ پرنور در گوشه

نشانه: گوشهٔ اتاق تاریک‌تر از بقیهٔ مسیر است، یا برعکس، لکه‌ای پرنور در گوشه نشسته است.

علت: گسست نوار در گوشه، یا رسیدن دو بازوی شیار به هم بدون فاصله.

انگیزهٔ پشت آن: اینکه چند سانتی‌متر فاصله در گوشه از پایین دیده نمی‌شود.

آزمون: از زیر گوشه نگاه کنید و ببینید نوار پیوسته است یا قطع شده.

اقدام: مسیر نوار را در گوشه پیوسته کنید. در کاری که هنوز ساخته نشده، فاصلهٔ گوشهٔ داخلی را رعایت کنید.

انتهای مسیر کم‌نورتر است

نشانه: نور از ابتدای مسیر تا انتها کم می‌شود و گاهی رنگش هم به زردی می‌زند.

علت: یک نقطهٔ تغذیه برای مسیری که بلندتر از حد آن است.

تصوری که آن را می‌سازد: اینکه یک درایور از یک سر، هر طولی از نوار را یکسان روشن می‌کند.

آزمون: ابتدا و انتهای مسیر را در تاریکی با هم مقایسه کنید.

اقدام: تغذیهٔ اضافه در انتها یا در میانهٔ مسیر را به برق‌کار بسپارید. سهم شما این است که مسیر کابل و دسترسی به آن نقطه فراهم باشد.

نوار می‌افتد یا زود کم‌نور و زرد می‌شود

نشانه: نوار از دیوارهٔ شیار جدا شده و آویزان است، یا زودتر از انتظار نورش افت کرده است.

علت: نصب مستقیم روی گچ یا رنگ، نصب روی سطح گردآلود پیش از پایان سنباده، یا درایوری که در فضای بسته گرم می‌ماند.

فرض پشت آن: اینکه برچسب پشت نوار برای همین نصب کافی است.

آزمون: زیر نوار را ببینید؛ اگر پروفیل آلومینیومی در کار نیست، علت همین است.

اقدام: کل نوار را روی پروفیل ببرید و پروفیل را مکانیکی ببندید. فضای آزاد دور درایور را باز کنید.

خط نور موج دارد یا لبه ترک می‌خورد

نشانه: خط نور از پایین موج‌دار دیده می‌شود، یا ترک باریکی در امتداد گوشهٔ لبه می‌نشیند.

علت: لبه‌ای که سازهٔ خودش را ندارد، ردیف آویزی که از خط لبه دور افتاده، یا پیچ با فاصلهٔ بیش از حد.

تصور پشت آن: اینکه نوار باریک صفحه خودش سفت می‌ماند.

آزمون: ریسمان را در طول لبه بکشید و کف دست را روی لبه فشار دهید.

اقدام: در کار تمام‌شده، وجه لبه باز و سازهٔ لازم اضافه می‌شود. در کار تازه، قاب لبه پیش از پنل کامل بسته می‌شود.

با این کار، شیاری دارید که منبع نورش از هیچ نقطه‌ای دیده نمی‌شود، نورش روی سطح یکدست پخش می‌شود، و نوار و درایورش بدون بریدن سقف قابل تعویض‌اند. آنچه بیشتر از هر چیز دیگری بعداً خراب می‌شود، سطح نورگیر است: سطحی که تا Q4 نرفته باشد، شب اول همهٔ درزهایش را نشان می‌دهد و اصلاحش یعنی پرداخت و رنگ دوبارهٔ کل آن سطح.