آموزش کناف دور باکس: از تعیین ابعاد تا محافظت گوشه

کدام باکس، کارِ شماست

چهار حالت باکس وجود دارد و هر چهار حالت با یک قاب سه‌وجهی ساخته می‌شوند. آنچه میانشان فرق می‌کند، فاصلهٔ آزادی است که داخل باکس باید بماند و اینکه دریچهٔ بازدید لازم می‌شود یا نه.

حالت باکس	چه چیزی آن را قطعی می‌کند	چه چیزی در روش عوض می‌شود
باکس روی کانال یا لوله	مانعی هست که باید پنهان شود و چیزی از داخلش عبور می‌کند	فاصلهٔ آزاد اطراف سرویس الزامی است؛ اگر شیر یا دریچهٔ رفت‌وروب داخل باکس بماند، دریچهٔ بازدید لازم می‌شود
باکس روی تیر یا شاسی	مانع ثابت است و چیزی از داخلش عبور نمی‌کند	فاصلهٔ آزاد فقط به اندازهٔ کار کردن دست لازم است و دریچه لازم نیست
دور باکس تزئینی	چیزی داخل باکس نیست و باکس فقط شکل سقف را عوض می‌کند	ابعاد انتخابی است، در محدودهٔ ارتفاع آزاد و قاعدهٔ لبه
باکس چندپله	دو یا چند بال در ترازهای متفاوت اجرا می‌شود	هر پله قاب جدا دارد و مجموع وجه‌ها در دهانهٔ سازه شمرده می‌شود

باکسی که نور مخفی می‌گیرد یک حالت پنجم نیست، بلکه هر یک از این چهار حالت را می‌توان با شیار نور اجرا کرد. آن تصمیم باید پیش از تعیین ابعاد گرفته شود و در بخش بعدی به آن می‌رسیم.

ابعاد باکس را چه چیزی تعیین می‌کند

دو عدد باید معلوم شود: عمق باکس، یعنی فاصلهٔ سطح زیرین بال تا سقف اصلی، و عرض بال، یعنی اینکه باکس چقدر از دیوار جلو می‌آید. این دو عدد از دو مسیر متفاوت بیرون می‌آیند و مسیر شما را همان حالتی تعیین می‌کند که در بخش قبل انتخاب کردید.

یک قاعده روی هر دو مسیر حاکم است: مجموع عرض بال و ارتفاع پیشانی، همان چیزی که به آن عرض گستردهٔ باکس گفته می‌شود، از فاصلهٔ آویز و از فاصلهٔ سازهٔ باربر بیشتر نمی‌شود. باکس دهانهٔ سازهٔ سقف را مصرف می‌کند و اگر عریض‌تر از آن دهانه باشد، لبهٔ بیرونی‌اش تکیه‌گاه مستقل می‌خواهد. روش کار در بخش آویز و تکیه‌گاه آمده است.

عددی که در بازار به‌عنوان اندازهٔ استاندارد تکرار می‌شود، پیشانی ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر، یک اندازهٔ فنی نیست، بلکه عرفی است که برای باکس نورمخفی در سقف کوتاه جا افتاده است. در باکس پوششی این عدد اصلاً انتخابی نیست و از ارتفاع مانع بیرون می‌آید.

اگر روی این باکس نور مخفی اجرا می‌شود، پیش از قطعی‌کردن عمق، [شیاری که نور مخفی می‌خواهد و ابعادش](موضوع: اجرای نور مخفی در سقف کناف) را ببینید، چون لبهٔ نورگیر عمق بیشتری می‌طلبد و بعد از بستن قاب دیگر قابل تغییر نیست.

باکسی که روی یک مانع می‌نشیند

1. ارتفاع و عرض مانع را در چند نقطه از طول آن اندازه بگیرید و بزرگ‌ترین عدد را بردارید.
2. به هر طرف، فاصلهٔ آزاد اضافه کنید. برای این فاصله عدد واحدی وجود ندارد، پس با دو شرط کنترلش کنید: قاب در هیچ نقطه‌ای از طول مسیر به سرویس نچسبد، و فاصلهٔ قاب تا سرویس دست‌کم برابر طول پیچ منهای ضخامت پنل باشد تا پیچی که از بیرون زده می‌شود به سرویس نرسد.
3. اگر لولهٔ گرم یا سرد داخل باکس است، عایق آن را پیش از بستن پنل کامل کنید و ضخامت عایق را هم به ابعاد بیفزایید.
4. ارتفاع کار آویزی را که انتخاب کرده‌اید به عمق اضافه کنید.
5. عدد به‌دست‌آمده را با ارتفاع آزادی بسنجید که باید زیر باکس بماند.

کانال کولر در تمام طولش یک اندازه ندارد و معمولاً یک سر آن بالاتر از سر دیگر بسته شده است. باکسی که از روی اندازهٔ یک نقطه ساخته شود، در نقطهٔ دیگر به کانال می‌چسبد و صدای انبساط را به سقف منتقل می‌کند. باوری که این خطا را می‌سازد این است که مسیر تأسیسات تراز اجرا شده است.

باکس تزئینی که چیزی داخلش نیست

در این حالت عمق و عرض بال را خودتان انتخاب می‌کنید و فقط دو چیز انتخاب را محدود می‌کند: ارتفاع آزاد باقی‌مانده در فضا، و لبهٔ بیرونی بال.

لبهٔ آزاد پنل، یعنی لبه‌ای که زیرش پروفیل نیست، بیش از حدود ۵ سانتی‌متر از آخرین پروفیل بیرون نمی‌زند. این عدد از مشخصات فنی لبهٔ پیرامونی سقف می‌آید، آنجا که سازه موازی لبه اجرا شده است. قاعده‌ای که در هر حالتی جواب می‌دهد ساده‌تر است: هر لبهٔ آزاد پروفیل زیر خودش دارد و بیرون‌زدگی چند سانتی‌متری فقط جایی پذیرفته است که آخرین پروفیل نزدیک لبه بسته شده باشد.

برای نمونه، در باکسی با بال ۴۵ سانتی‌متری، یک ردیف پروفیل کنار دیوار و یک ردیف در لبهٔ بیرونی بسته می‌شود و بیرون‌زدگی لبه به چند سانتی‌متر آخر محدود می‌ماند.

ارتفاعی که باید زیر باکس بماند

وضعیت	حداقل ارتفاع آزاد
فضای اقامت، در تمام سطح الزامی	۲.۴۰ متر
زیر تیر، لوله، کانال و سایر عناصر نصب‌شده به سقف، آنجا که از زیرشان عبور می‌شود	۲.۰۵ متر

این دو عدد از مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان می‌آید و مشروط به نوع تصرف است. باکس شما در ردیف دوم می‌نشیند، چون همان کاری را می‌کند که یک تیر یا کانال نصب‌شده به سقف انجام می‌دهد. برای تصرف‌هایی جز فضای اقامت، عدد را از همان مبحث بخوانید، چون فضای ورودی و راهرو و فضای اشتغال هرکدام ردیف خودشان را دارند.

ارتفاع آزاد را پیش از بستن قاب و روی همان خط ترازی که زده‌اید کنترل کنید. باکسی که ارتفاع را از حد پایین‌تر ببرد، پس از پنل‌کوبی فقط با باز کردن کل قاب اصلاح می‌شود.

عددی که در بازار برای باکس دوپله تکرار می‌شود، سقف ۲.۸ متر به بالا، یک عرف تناسب بصری است و نه یک حد اجرایی. آنچه واقعاً تعداد پله‌ها را می‌بندد، همین ارتفاع آزادی است که زیر پایین‌ترین پله باقی می‌ماند.

قطعه‌ها و ابزارهایی که مخصوص باکس‌اند

فهرست عمومی مصالح و ابزار کناف‌کاری همان است که برای سقف کاذب لازم دارید. چیزهای زیر مخصوص باکس‌اند یا در باکس به مقدار بیشتری مصرف می‌شوند:

• نبشی L۲۵ یا رانر UD۲۸: عضو پیرامونی که روی خط تراز دیوار می‌نشیند و زیر پنل قرار می‌گیرد.
• «کرنربید» یا نبشی محافظ گوشه: نبشی پانچ‌شده‌ای که روی گوشهٔ بیرونی پنل و زیر بتونه می‌نشیند و لبه را از ضربه حفظ می‌کند.
• سازهٔ سقفی F۴۷ یا CD۶۰، به مقدار بیشتر از یک سقف تخت هم‌اندازه، چون در باکس هر لبهٔ آزاد پروفیل خودش را می‌خواهد.
• دریچهٔ بازدید، در باکسی که شیر یا دریچهٔ رفت‌وروب داخلش می‌ماند.
• پخ‌زن دستی، چون تقریباً همهٔ لبه‌های باکس لبهٔ برش‌خورده‌اند.

بازار هر دو قطعهٔ اول را «نبشی کناف» می‌نامد و همین جابه‌جایی، رایج‌ترین خرید اشتباه این کار است. قطعه را از پانچ‌بودن بال‌ها و از محل نصبش بشناسید و نه از نامی که روی فاکتور نوشته می‌شود: کرنربید سوراخ‌های ریز دارد تا بتونه از آن عبور کند و روی پنل می‌نشیند، و نبشی L۲۵ سطح صاف دارد و زیر پنل می‌رود.

اگر باکس در فضای مرطوب اجرا می‌شود، خانوادهٔ پنل هم عوض می‌شود. نشانهٔ شناسایی پنل مقاوم رطوبت، روکش سبز آن است، و پنل سیمانی سطح سیمانی خاکستری و زبر دارد، بدون روکش کاغذی.

پیش از بستن قاب: چیزهایی که بعد از آن تغییر نمی‌کنند

1. سرویس داخل باکس را پیش از پوشاندن، کامل اجرا کنید، زیر فشار آزمایش کنید و تحویل بگیرید.
2. تصمیم نور را همین‌جا بگیرید و [نورگیری را پیش از بستن قاب تعیین کنید](موضوع: اجرای نور مخفی در سقف کناف)، چون شیار نور عمق و شکل لبه را عوض می‌کند.
3. معلوم کنید داخل باکس چیزی هست که بعداً باید به آن دست برسید؛ اگر هست، محل دریچهٔ بازدید را همین حالا روی نقشه بگذارید.
4. عایق لولهٔ گرم یا سرد را کامل کنید و درزهای عایق را ببندید.

پیش از هر پیچ و هر شلیک، مسیر لوله و سیم را روی سقف و دیوار علامت بزنید. سوراخ‌شدن لولهٔ آب یا کابل برق در این کار از بالای سر اتفاق می‌افتد و تا رسیدن آب به سطح پنل دیده نمی‌شود.

لولهٔ سرد بدون عایق، داخل باکسِ بسته عرق می‌کند و آب روی سطح داخلی پنل می‌نشیند. چند ماه بعد لکهٔ زرد از سطح بیرونی پیدا می‌شود و منبع آب هیچ نشتی مشخصی ندارد. تصوری که این خطا را می‌سازد این است که عایق لوله فقط به کار گرم و سرد ماندن آب می‌آید.

زیرسازی باکس، گام‌به‌گام

قاب باکس از سه صفحه ساخته می‌شود که به هم بسته می‌شوند: یک قاب روی دیوار، یک قاب در لبهٔ بیرونی و شبکه‌ای که بال را می‌سازد. بار همهٔ این‌ها از سقف اصلی و از دیوار گرفته می‌شود.

خط دیوار و خط لبهٔ بیرونی روی سقف

1. ارتفاع پایین باکس را با تراز لیزری یا شلنگ تراز به دیوار منتقل کنید و با ریسمان رنگی یک خط پیوسته بزنید.
2. خط لبهٔ بیرونی را روی سقف اصلی بزنید، به فاصلهٔ عرض بال از دیوار. این خط را پیش از نصب هر قطعه بزنید، چون محل آویزها از روی آن تعیین می‌شود.
3. دو سر خط را با متر از دیوار روبه‌رو کنترل کنید تا باکس در طول اتاق پهنای یکسان داشته باشد.

باکسی که خط بیرونی‌اش بعد از نصب نبشی و آویز زده شود، پهنایش را از چشم می‌گیرد و در انتهای دیوار چند سانتی‌متر جمع یا باز می‌شود. این اختلاف پس از رنگ، در طول خط پیشانی دیده می‌شود.

نبشی پیرامونی و خط بیرونی

1. نبشی L۲۵ یا رانر UD۲۸ را روی خط تراز دیوار بگذارید و پشت آن نوار درزبند بچسبانید.
2. نبشی را با پیچ و رول‌پلاک به دیوار ببندید. آنجا که نبشی بار لبهٔ سقف را می‌گیرد، فاصلهٔ این اتصال‌ها از ۳۰ سانتی‌متر بیشتر نشود.
3. در امتداد خط بیرونی روی سقف اصلی، یک عضو راهنما ببندید تا لبهٔ بیرونی قاب جای مشخصی برای بسته‌شدن داشته باشد.

آویز و تکیه‌گاه لبهٔ بیرونی باکس

1. نوع آویز را بر اساس عمق باکس انتخاب کنید و محل آویزها را روی سقف اصلی علامت بزنید. فاصلهٔ آویزها از یکدیگر بسته به نوع آویز میان ۶۵ تا ۷۵ سانتی‌متر است.
2. یک ردیف آویز را بالای خط لبهٔ بیرونی بزنید، نه فقط نزدیک دیوار. لبهٔ بیرونی باکس دورترین نقطه از دیوار است و بار خودش را باید مستقیم بالا ببرد.
3. سازهٔ باربر را روی آویزها ببندید. فاصلهٔ میان دو سازهٔ باربر تا ۱۲۰ سانتی‌متر گرفته می‌شود.
4. عرض گستردهٔ باکس را با این فاصله‌ها بسنجید. اگر مجموع عرض بال و ارتفاع پیشانی از فاصلهٔ آویز یا از فاصلهٔ سازهٔ باربر بیشتر شد، یک ردیف آویز و یک ردیف سازهٔ باربر اضافه کنید تا لبهٔ بیرونی زیر تکیه‌گاه خودش بنشیند. عدد دقیق هر ساختار را از برگهٔ فنی همان سیستم بخوانید.

قاب سه‌وجهی: بال، پیشانی و لبه‌های آزاد

1. پروفیل‌های قائم پیشانی را از سازهٔ بالا تا تراز پایین باکس ببندید.
2. پروفیل‌های بال را عمود بر دیوار و از نبشی دیوار تا لبهٔ بیرونی اجرا کنید.
3. فاصلهٔ این پروفیل‌ها را روی هر سه وجه با همان قاعدهٔ سقف بگیرید:
   • پنل ۱۲.۵ میلی‌متری، بدون الزام حریق: حداکثر ۵۰ سانتی‌متر.
   • پنل ۱۲.۵ میلی‌متری، با الزام حریق: حداکثر ۴۰ سانتی‌متر.
   • پنل با طول ۲۵۰ سانتی‌متر: ۵۰ سانتی‌متر، تا درز عرضی روی سازه بیفتد.
   • پنل با طول ۲۴۰ سانتی‌متر: ۴۰ سانتی‌متر، تا درز عرضی روی سازه بیفتد.
4. در لبهٔ بیرونی، محل برخورد بال و پیشانی را با یک پروفیل ببندید تا هر دو پنل در گوشه لبهٔ پیچ‌خور داشته باشند.
5. قاب را پیش از پنل‌کوبی با دست فشار دهید. هر جایی که حرکت کند، یک اتصال کم دارد.

لبهٔ آزاد پنل بیش از حدود ۵ سانتی‌متر از آخرین پروفیل بیرون نمی‌زند. لبه‌ای که فراتر از این بیرون بماند، زیر وزن خودش و زیر فشار بتونه پایین می‌آید و خط پیشانی موج برمی‌دارد.

چرا قاب از کانال و لوله تکیه نمی‌گیرد

کانال و لوله خودشان از سقف اصلی آویخته‌اند و برای گرفتن بار دیگری طراحی نشده‌اند. افزون بر آن، کانال با گرم و سرد شدن جریان داخلش کمی حرکت می‌کند و لوله زیر فشار می‌لرزد. قابی که به آن‌ها پیچ شود، این حرکت را به سطح گچی می‌رساند و درزها را باز می‌کند.

قاب باکس در هیچ نقطه‌ای به سرویس پیچ نمی‌شود و از آن آویزان نمی‌ماند. فاصلهٔ قاب تا سرویس را دست‌کم برابر طول پیچ منهای ضخامت پنل بگیرید و پیش از پنل‌کوبی، تمام طول مسیر را با دست کنترل کنید تا جایی که قاب و کانال به هم رسیده باشند پیدا شود.

پنل‌کوبی باکس و ساختن گوشه

پنل باکس با همان قاعدهٔ سقف بسته می‌شود، چون باکس بخشی از مجموعهٔ سقف است و از سقف آویخته است. پیچ‌ها را روی هر سه وجه با فاصلهٔ ۱۷ سانتی‌متر از هم بزنید. هر پیچ حدود ۱ میلی‌متر پایین‌تر از سطح پنل می‌نشیند، بدون آنکه کاغذ روکش پاره شود، و نزدیک‌تر از حدود ۱ سانتی‌متر به لبهٔ پنل پیچ زده نمی‌شود.

ترتیب سه وجه و جای درزها

در گوشهٔ بیرونی، لبهٔ یکی از دو پنل روی ضخامت دیگری می‌نشیند. کدام‌یک رویی باشد اهمیت زیادی ندارد؛ آنچه اهمیت دارد این است که این ترتیب در تمام طول باکس یکسان بماند.

1. طول باکس را روی پنل پیاده کنید و قطعه‌ها را طوری ببرید که درز عرضی روی یک پروفیل بیفتد.
2. جایی که باکس در پلان می‌چرخد، قطعه را به شکل حرف L ببرید تا درز از خط قائم گوشه فاصله بگیرد. هیچ درزی روی خط گوشه نیفتد، چون تنش دقیقاً همان‌جا جمع می‌شود.
3. درزهای بال و درزهای پیشانی را روبه‌روی هم نگذارید.
4. لبهٔ برش‌خورده را با پخ‌زن بتراشید تا جای بتونه ساخته شود. هر لبه‌ای که خودتان بریده‌اید صاف است و پیش از بتونه پخ می‌خورد.

گوشهٔ بیرونی و نبشی محافظ

گوشهٔ بیرونی باکس بیرون‌زده‌ترین نقطهٔ کل سقف است و ضربهٔ نردبان و اثاثیه پیش از هر جای دیگری به آن می‌خورد. در مشخصات فنی اجرای صفحات گچی، نصب نبشی محافظ روی هر گوشهٔ بیرونی الزامی است و یک انتخاب پرداختی به شمار نمی‌آید.

1. نبشی محافظ را به اندازهٔ طول گوشه ببرید.
2. لبهٔ فلزی نبشی را دقیقاً روی خط گوشه بگذارید، طوری که هر دو بال آن به یک اندازه روی دو سطح بخوابند.
3. نبشی را با بتونه یا با پیچ ثابت کنید و بلافاصله یک لایه بتونه از روی سوراخ‌ها بکشید.
4. راستی خط را پیش از خشک‌شدن بتونه، از کنار و در امتداد گوشه، با چشم کنترل کنید.

تا اینجا هر عددی که لازم بود روی کاغذ آمد. آنچه با متن منتقل نمی‌شود، فشار دست هنگام نشاندن نبشی روی یک خط چندمتری و تشخیص همان لحظه‌ای است که خط دارد می‌پیچد؛ این‌ها با دیدن و تکرار زیر نظر کسی جا می‌افتند که خطا را در همان لحظه می‌گیرد. دورهٔ آموزش کناف‌کاری مدرس همین کار را پوشش می‌دهد.

روش صفحهٔ شیارخورده و شرط‌هایش

در این روش، پنل از پشت با زاویه شیار می‌خورد و در محل شیار تا می‌شود؛ در نتیجه گوشهٔ باکس از یک صفحهٔ پیوسته ساخته می‌شود و درزی در گوشه نمی‌ماند.

1. عرض بال و ارتفاع پیشانی را روی یک پنل پیاده کنید.
2. پنل را از پشت، در محل هر گوشه، شیار بزنید.
3. صفحه را در محل شیار تا کنید و لبه‌های تاخورده را با چسب مناسب به هم بچسبانید.
4. صفحهٔ تاشده را روی قاب ببندید.

جمله‌ای که در بازار دربارهٔ این روش نقل می‌شود، اینکه در باکس با ارتفاع کمتر از ۶۰ سانتی‌متر و عمق کمتر از ۵۰ سانتی‌متر سازه‌گذاری لازم نیست، قاعده‌ای عمومی برای هر باکسی نیست، بلکه به همین روش تعلق دارد و محدودهٔ ابعادی‌اش را سازندهٔ سیستم اعلام می‌کند. در آن حالت خودِ تا، گوشه را می‌سازد و کار پروفیل گوشه را انجام می‌دهد.

بیرون از آن محدوده، و در باکسی که از قطعه‌های ساخته‌شده از پنل جدا بسته می‌شود، هر گوشه و هر لبهٔ آزاد به پروفیل نیاز دارد، در هر اندازه‌ای، چون پیچ جایی برای نشستن ندارد. مرزی که گاهی به‌صورت عرض ۴۰ سانتی‌متر نقل می‌شود، در هیچ‌یک از این دو حالت معنایی ندارد.

محل برخوردها: با سقف کاذب، با دیوار، و دو باکس با هم

هر جا جهت سازهٔ سقف عوض شود، درز کنترل یا تیغهٔ میانی لازم است. باکس دقیقاً همان جایی است که جهت سازه عوض می‌شود، و ترکی که سال بعد در محل اتصال باکس به سقف کاذب پیدا می‌شود از همین‌جا می‌آید.

• باکس و سقف کاذب: اگر باکس و سقف کاذب هم‌زمان اجرا می‌شوند، شبکهٔ هر دو را از یک سازهٔ باربر مشترک بگیرید و در محل تغییر جهت، یک پروفیل پیوسته زیر درز ببندید. اگر باکس روی سقف کاذبِ اجراشده اضافه می‌شود، درز کنترل بگذارید و آن را با بتونه پر نکنید.
• باکس و دیوار: انتهای باکس روی دیوار می‌نشیند و همان‌جا با نبشی لبه بسته می‌شود. پنل باکس به پنل دیوار جوش نمی‌خورد و درزشان مثل هر درز دیگری نوار می‌گیرد.
• دو باکس در گوشهٔ اتاق: دو باکس در گوشه به هم می‌رسند و قاب هر دو باید در همان نقطه به هم بسته شود. گوشهٔ داخلی محل برخورد، پیش از پنل‌کوبی، یک پروفیل قائم می‌خواهد.

دریچهٔ بازدید: کِی الزامی است و کجا می‌نشیند

اگر داخل باکس چیزی هست که بعداً باید به آن دست برسید، دریچهٔ بازدید لازم می‌شود. سه چیز این حالت را می‌سازند: شیر، دریچهٔ رفت‌وروب فاضلاب، و دمپر یا جعبهٔ اتصال برق.

مقررات ملی ساختمان در مبحث شانزدهم این را الزام کرده است: همهٔ شیرها باید به‌طور روکار نصب شوند یا پس از نصب به‌آسانی قابل دسترس بمانند، و شیری که روی لولهٔ افقی داخل سقف کاذب نصب می‌شود باید از دریچهٔ پیش‌بینی‌شده در سقف کاذب دسترس‌پذیر باشد. هیچ شیری نباید در اجزای ساختمان دفن شود.

1. محل دریچه را در وجهی بگذارید که دسترسی از آن ساده‌تر است؛ در بیشتر باکس‌ها این وجه، بالِ افقی است.
2. اندازهٔ دریچه را به اندازه‌ای بگیرید که دست و ابزار از آن عبور کند.
3. لبهٔ بازشوی دریچه را در چهار طرف با پروفیل قاب کنید، چون بازشو چهار لبهٔ آزاد می‌سازد.
4. درز پنل را از گوشهٔ بازشو دور کنید و پنل را به شکل L ببرید.

دریچه پیش از پنل‌کوبی تعیین می‌شود و نه بعد از آن. باکسی که روی شیر بدون دریچه بسته شود، در اولین تعمیر بریده می‌شود و ترمیم آن بریدگی، یک بار کامل زیرسازی و درزگیری دوباره است.

برآورد مصالح باکس بر حسب متر طول

مصالح باکس با متر مربع سطح شمرده نمی‌شود، بلکه با متر طول شمرده می‌شود. مبنای شمارش، عرض گستردهٔ باکس است: مجموع عرض بال و ارتفاع پیشانی.

قلم	چطور شمرده می‌شود
پنل	عرض گسترده ضرب در طول باکس، تقسیم بر مساحت هر پنل، به‌علاوهٔ پرت برش
پروفیل قائم و بال	طول باکس تقسیم بر فاصلهٔ انتخابی، به‌علاوهٔ یک، ضرب در طول هر قطعه در مقطع
نبشی پیرامونی	طول باکس در محل دیوار
پروفیل لبهٔ بیرونی	طول باکس
نبشی محافظ گوشه	طول هر گوشهٔ بیرونی، جداگانه شمرده
پیچ پانل	طول هر خط پروفیل تقسیم بر فاصلهٔ پیچ

برای نمونه، باکسی به طول ۶ متر با بال ۴۰ و پیشانی ۲۰ سانتی‌متر، عرض گسترده‌ای برابر ۶۰ سانتی‌متر دارد. سطح پنل لازم ۳.۶ متر مربع است و با پرت، دو پنل کامل. پروفیل مقطع با فاصلهٔ ۵۰ سانتی‌متر تکرار می‌شود: ۱۲ فاصله و ۱۳ مقطع، هر مقطع ۶۰ سانتی‌متر، جمعاً حدود ۸ متر پروفیل، به‌علاوهٔ ۶ متر نبشی دیوار و ۶ متر پروفیل لبه. نبشی محافظ برای یک گوشهٔ سرتاسری، ۶ متر.

پرت برش را از روی چیدمان واقعی پنل حساب کنید و نه با یک درصد سرانگشتی. باکس، به‌خصوص وقتی عرض گسترده‌اش از عرض پنل کوچک‌تر است، نوارهای باریک زیادی تولید می‌کند.

آزمون درستی: از کجا بفهمید باکس درست درآمده

پیش از درزگیری:

• یک ریسمان را در طول خط پیشانی بکشید و از کنار نگاه کنید. خط باید در تمام طول به ریسمان بچسبد.
• کف دست را وسط بال، میان دو پروفیل، فشار دهید. سطح نباید حرکت کند و نباید صدای خالی بدهد.
• گونیا‌بودن گوشه را در چند نقطه از طول باکس کنترل کنید.
• تمام طول مسیر را با دست کنترل کنید تا مطمئن شوید قاب به کانال یا لوله نچسبیده است.
• دریچه را باز و بسته کنید.

بعد از رنگ و در ادامهٔ کار:

• خط گوشه را زیر نور مورب ببینید. لبه باید یک خط پیوسته باشد و سایهٔ موج‌دار نیندازد.
• باز شدن دریچه را پس از رنگ دوباره امتحان کنید، چون رنگ لبهٔ دریچه را می‌چسباند.
• پس از اولین دورهٔ گرمایش یا سرمایش ساختمان، محل اتصال باکس به سقف را از نزدیک بررسی کنید.

خطاهای مخصوص باکس و علتشان

الگوی خرابی در باکس معمولاً می‌گوید کدام گام اشتباه اجرا شده است. چهار خطای اول در سطح دیده می‌شوند و پنجمی پس از اولین تعمیر تأسیسات پیدا می‌شود.

ترک روی خط اتصال باکس و سقف

نشانه: خطی مستقیم، دقیقاً در محل رسیدن بال به سقف کاذب.

علت: در این نقطه جهت سازه عوض می‌شود و دو بخش با دو رفتار متفاوت به هم می‌رسند، بدون آنکه درز کنترل یا پروفیل پیوسته‌ای زیر درز باشد.

باور پشت آن: اینکه بتونه و نوار هر درزی را می‌بندند.

آزمون: امتداد ترک را بگیرید و ببینید بر خط برخورد باکس و سقف منطبق است یا نه.

اقدام: در کار اجراشده، درز را باز کنید و به‌جای پر کردن، آن را به‌صورت درز کنترل بازسازی کنید.

موج‌داری خط پیشانی

نشانه: خط پایین باکس زیر نور مورب موج می‌خورد، در حالی که سطح‌ها صاف‌اند.

علت: لبهٔ آزاد بیش از حد بیرون‌زده، یا نبود ردیف آویز بالای لبهٔ بیرونی، یا هر دو.

تصور پشت آن: اینکه پیشانی چون کوچک است بار ندارد.

آزمون: ریسمان را در طول خط بکشید و فاصلهٔ خط از ریسمان را در چند نقطه اندازه بگیرید.

اقدام: در باکس کوتاه، پروفیل لبه اضافه می‌شود. در باکس بلند، پنل باز و ردیف تکیه‌گاه اصلاح می‌شود.

پریدگی و خردشدگی گوشه

نشانه: گچِ گوشه پریده و لبهٔ کاغذی باز مانده است.

علت: نبود نبشی محافظ، یا نبشی‌ای که با فاصله از خط گوشه نشسته و زیرش خالی مانده است.

فرضی که آن را می‌سازد: اینکه چند لایه بتونه گوشه را سفت می‌کند.

آزمون: با ناخن روی گوشه فشار بیاورید؛ گوشهٔ بدون نبشی زیر فشار فرو می‌رود.

اقدام: بتونهٔ گوشه تراشیده می‌شود، نبشی محافظ نصب می‌شود و لایه‌ها دوباره کشیده می‌شوند.

لق‌بودن، صدا و لرزش باکس

نشانه: پیشانی زیر فشار دست حرکت می‌کند، یا هنگام کار کولر صدای تق‌تق از باکس شنیده می‌شود.

علت: تماس قاب با کانال یا لوله، یا کم‌بودن اتصال‌های قاب در لبهٔ بیرونی.

تصور پشت آن: اینکه چسبیدن قاب به کانال، باکس را محکم‌تر می‌کند.

آزمون: هنگام روشن بودن کولر، دست را روی پیشانی بگذارید و لرزش را حس کنید؛ لرزشی که با خاموش‌شدن کولر قطع شود، از تماس با کانال می‌آید.

اقدام: پنل در محل تماس باز می‌شود و قاب از سرویس جدا می‌گردد.

باکسی که باید دوباره باز شود

نشانه: تعمیرکار برای رسیدن به شیر یا دریچهٔ رفت‌وروب، پنل را می‌برد.

علت: بسته‌شدن باکس روی قطعه‌ای که دسترسی به آن لازم است.

انگیزهٔ پشت آن: اینکه لولهٔ نو تا سال‌ها کاری نخواهد داشت.

آزمون: پیش از پنل‌کوبی، فهرست چیزهای داخل باکس را با نقشهٔ تأسیسات بسنجید؛ پس از پنل‌کوبی، این خطا دیگر آزمونی ندارد.

اقدام: بریدگی به یک بازشوی منظم تبدیل می‌شود، چهار لبه‌اش با پروفیل قاب می‌گیرد و دریچهٔ بازدید در همان محل نصب می‌شود.

با این‌ها می‌توانید باکس را از خط تراز تا گوشهٔ محافظت‌شده اجرا کنید و پیش از رنگ بفهمید کجا اشتباه شده است. چیزی که بیشتر از همه بعداً خودش را نشان می‌دهد، ترک محل اتصال باکس به سقف است؛ آن نقطه را پس از اولین دورهٔ گرمایش یا سرمایش ساختمان دوباره ببینید.